|
|
||||||
Historica - Hét tijdschrift over gendergeschiedenisIn Nummer 3, 1999BiografieIeder individu is eigenlijk op zichzelf aangewezen.
Marianne Philips (1886-1951), socialiste en schrijfster Tot in de jaren zeventig lazen vele scholieren
nog het werk van schrijfster Marianne Philips voor hun boekenlijsten.
Nu, aan het eind van de eeuw, is ze bijna vergeten. Niet alleen als schrijfster,
ook als socialiste die zich actief inzette voor de SDAP. Maar het socialistisch
gedachtegoed bood Marianne Philips niet de zingeving die zij zo wenste.
Ze ging daarom te rade bij religieuze stromingen als de theosofie en bij
de oosterse wijzen, maar vond zichzelf uiteindelijk het meeste terug in
haar literatuur
Martje Breedt Bruyn
Historiografie
Schuld en sekse
Het kook- en huishoudonderwijs zorgde aan het
einde van de negentiende eeuw voor discussies, waarin verschillende opvattingen
over de taak van de vrouw met elkaar botsten. In de ogen van feministes
was het onderwijs aan deze scholen rolbevestigend, doordat het meisjes
opleidde tot huisvrouw en moeder. Voor andere vrouwen betekende dit onderwijs
juist een mogelijkheid tot professionalisering van het huishouden, van
belang voor meisjes uit verschillende lagen van de bevolking, en geschikt
middel tot verheffing van het volk.
Kirsten Snijders
NVR
Nederlands-Indië "Vooral wij die hier alles
verloren hebben"
Rond 1915 stond mevrouw J.M.C. Kloppenburg-Versteegh
op het hoogtepunt van haar roem. Uit alle hoeken van Nederlands-Indië
kwamen patiënten naar haar toe voor raad en advies. Indische planten
en haar geneeskracht (1907) werd goed verkocht. Mevrouw Kloppenburgs status
als respectabel lid van de Europese samenleving op Semarang bleek uit
haar tweede boek, getiteld Het leven van de Europeesche vrouw in Indië
(1913). Enkele decennia later zou er van al dit aanzien weinig over zijn.
Als Europese vrouw, hoe belangrijk dan ook, kwam zij tijdens de Indonesische
revolutie in de knel. Deze omwenteling beschrijft Vilan van de Loo in
de biografie Kijk in Kloppenburg! De Indische planten van mevrouw J.M.C.
Kloppenburg-Versteegh (1862-1948). De biografie maakt deel uit van een
cassette waarin ook een facsimile van het kruidenboek en de bijbehorende
plantenatlas zijn opgenomen. In deze Historica een wat bewerkte voorpublicatie
van enkele fragmenten uit het derde en laatste hoofdstuk dat over de naoorlogse
periode handelt.
Vilan van de Loo
Politiek
Joke Smit: hoe vertaal je feminisme in beleid?
Joke Smit staat bekend als een van de belangrijkste
aanstichters van de Tweede Feministische Golf in Nederland. Haar artikel
Het onbehagen bij de vrouw (1967) riep zoveel reactie op,
dat zij met een aantal geestverwanten besloot om een organisatie op te
richten: Man Vrouw Maatschappij (MVM, oktober 1968). In deze organisatie,
die de Tweede Feministische Golf in gang zette, speelde Joke Smit een
belangrijke rol. Ook publiceerde ze veel artikelen waarin ze haar ideeën
met betrekking tot de vrouwenemancipatie uiteenzette. Vanaf dat ze met
haar feministische activiteiten begon, dichtte Joke Smit de politiek een
grote rol toe in het bereiken van een betere positie voor vrouwen. Jeannine
Hendriks onderzocht haar politieke denkbeelden en ging na hoe Smit die
in de praktijk trachtte te realiseren.
Jeannine Hendriks
Seksueel geweld
"Als je er niet over praat, dan bestaat het niet"
Spreken en zwijgen over zwangerschappen als gevolg van seksueel geweld
Zwangerschappen als gevolg van seksueel geweld
worden dikwijls onder de aandacht gebracht in de literatuur, films en
televisieseries. In de wetenschap daarentegen lijkt er een taboe op het
onderwerp te rusten. Anoushka Boet deed voor haar doctoraalscriptie historisch
onderzoek naar de problematiek rond zwangerschappen als gevolg van seksueel
geweld. In dit artikel vat zij haar onderzoeksresultaten samen. Ook biedt
zij diverse manieren waarop wetenschappers zwangerschappen als gevolg
van seksueel geweld een plaats kunnen geven in hun historisch verhaal.
Anoushka Boet
Arbeidsmarkt
Tussen bibliotheek en geschiedenis
In de tweede aflevering van een serie portretten
van historicae op de arbeidsmarkt, sprak Marja van Tilburg met Marjolein
Nieboer over haar carrière. Een gesprek met een geëngageerde
adjunct-directeur, die zegt nog dagelijks baat te hebben bij de vaardigheden
die ze tijdens haar studie geschiedenis opdeed. Ook haar feministisch
engagement kan Marjolein Nieboer in haar functie uitdragen: als personeelsfunctionaris
streeft ze ernaar meer vrouwen op hoge posten in het bibliotheekwezen
te krijgen.
Marja van Tilburg
Feit en fictie
Het geromantiseerde leven van Etta Palm
Etta Palm (1743-1799) kan beschouwd worden als
een vroege feministe. Een feministe over wie maar weinig bekend is, maar
over wie onlangs een roman is verschenen. Judith Vega las Het zesde bedrijf
van P.F. Thomése en raakte ontluisterd: wat een voor de Nederlandse
literatuur unieke biografische roman had kunnen zijn van een vroege feministe
is het verhaal geworden van een te vette 50-jarige vrouw die in anachronistische
bakvissentaal haar wereldbeeld krijgt neergezet.
Judith Vega
Onder de loep
Heleen Massee & Marijke Huisman
Recensie
Jaarboek voor Vrouwengeschiedenis 19
Lidewij Hesselink
Vers van de pers
IFRWH
SVVT
Historica-service
VVG-Nieuws
Losse nummers kosten € 7,-. Leden van de VVG ontvangen de Historica automatisch.
| ||||||
|
|
||||||
| Terug naar boven | ||||||