|
|
||||||
Historica - Hét tijdschrift over gendergeschiedenisIn Nummer 3, 2000De eeuwige slingerslag
Het lijkt voor de hand te liggen dat iemand
die over 'brandende vrouwenkwesties' schreef en de gangbare conventies
tussen mannen en vrouwen aan de kaak stelde, bij de georganiseerde vrouwenbeweging
thuishoorde. Toch is het tussen de vrouwenbeweging en Carry van Bruggen
nooit iets geworden. Een bestuursfunctie in de commissie letteren voor
de tentoonstelling 'De Vrouw 1813-1913' liep al na een paar bijeenkomsten
op ruzie uit. Het was haar eerste en laatste bemoeienis met de beweging.
Vooral de politieke en sociale agenda van de vrouwenbeweging ontmaskerde
ze als een 'collectivisme' en dat stond haar tegen. Zij wilde zich door
geen enkel collectief laten annexeren. Ondertussen deed ze met een zeker
gemak zo ongeveer alles, waar de vrouwenbeweging fel voor streed: ze voedde
haar kinderen alleen op, zonder financi‘le steun van een man, en verdiende
haar eigen salaris. Carry van Bruggen werd een bekend schrijfster van
veelbesproken en veelgelezen romans. Daarnaast werd zij een bekende persoonlijkheid
door haar lezingen, waarvoor ze het hele land afreisde, en door haar journalistieke
werk. Van Bruggens werk is vaak autobiografisch geïnterpreteerd, maar
dat was zeer tegen haar zin. Een van haar uitspraken hierover luidde:
"Ik belijd mezelf altijd. Maar dit mag niet over 't hoofd gezien worden:
dat ik van mezelf slechts vertel wat ik algemeen menschelijk in me vind."
Judith de Raat
Oudheid
De waarderingsgeschiedenis van Sulpicia
Romeinse dichteressen zijn een zeldzaam verschijnsel.
De weinigen die er zijn, zijn eenzijdig en vanuit een mannelijke invalshoek
geïnterpreteerd. Zo werd de poëzie van een vrouwelijke dichter als Sulpicia
lange tijd enkel gewaardeerd als simpel, gevoelig en emotioneel. Susan
Claessen laat zien hoe de waardering van Sulpicia's werk eeuwenlang is
bepaald door haar vrouwelijkheid. Een meer tekstgerichte benadering levert
echter een heel ander oordeel van Sulpcia's werk op. Dan blijkt dat Sulpicia
op verrassende wijze speelde met mannelijkheid en vrouwelijkheid in haar
elegische gedichten over een ontluikende romance.
Susan Claessen
Kiesrecht
De Vereeniging voor Vrouwenkiesrecht in Deventer
Zaterdag 18 juli 1914 was een glorieuze dag voor
de Vereeniging voor Vrouwenkiesrecht. Tijdens de jaarlijkse Zomervergadering
werd de Vereeniging voor het eerst officieel ontvangen, en wel door het
gemeentebestuur van de provincieplaats Deventer. Met deze ontvangst "trad
de beweging voor vrouwenkiesrecht een nieuwe fase in," zoals Aletta Jacobs
het in haar toespraak zei. "Daarvoor werd men weliswaar ook door de overheid
ontvangen, maar dan in de vorm van een veldwachter of andere politie-autoriteit
om het publiek te beschermen." Lamberthe de Jong zocht uit waarom de eerste
offici‘le ontvangst van de VvVK in Deventer plaatsvond, en constateerde
dat mejuffrouw V.C. van der Meer van Kuffeler en Kamerlid H.P. Marchant
sleutelfiguren waren.
Lamberthe de Jong
Indonesië
Weerzien van Henriëtte Roland Holst en Mohammed Hatta
In november 2000 verschijnt bij uitgeverij Verloren
de bundel Vertrouwd en vreemd. Ontmoetingen tussen Nederland, Indi‘
en Indonesië. Het is een uitgave in de serie Tipje van de sluier
van de Vereniging voor Vrouwengeschiedenis. In de bundel laat een keur
aan wetenschappers, fictieschrijvers, journalisten en striptekenaars hun
licht schijnen over het veelzijdige koloniale verleden. De romanschrijvers
Alfred Birney en Wies van Groningen schreven speciaal voor deze bundel
een kort verhaal. Anderen bespreken thema's als arbeid, religie, politiek
en vrouwenbeweging. Steeds blijken kleur, sekse, rijkdom en status de
bepalende factoren voor de omgang tussen de verschillende groepen in en
buiten de archipel. In de foto-galerij komen persoonlijke, hedendaagse
associaties met tempo dulu los. Historica publiceert een
verkorte versie van een van de artikelen. Nico Markus beschrijft daarin
de ontmoeting tussen Hatta en Henri‘tte Roland Holst.
Nico Markus
Kunst
Etha Fles (1857-1948) voorvechtster van de moderne
kunst
Vrouwen die zich tijdens de Eerste Feministische
Golf inzetten voor de emancipatie van de beeldende kunst komen in de geschiedschrijving
weinig aan bod. De Utrechtse schilderes Etha Fles was een van de vrouwen
die hartstochtelijk en soms rebels op de bres stond voor al het nieuwe
in de kunst. Haar carrière als promotor van verschillende nieuwe kunstrichtingen
en als mecenas van moderne kunstenaars staat centraal in dit portret.
Suzette Haakma
Recensent
Petronella Moens en het vrouwelijk schrijverschap
Tegenwoordig heeft iedere gerenommeerde boekenredactie
enkele vrouwen in dienst. De Volkskrant telt onder zijn vaste recensenten
Aleid Truijens (tevens chef), de NRC Elsbeth Etty (tevens redacteur)
en Vrij Nederland Xandra Schutte (tevens chef). In de negentiende
eeuw lag dat anders. Vrouwen traden zelden op de voorgrond als literatuurcriticus
en werden ook niet geacht dat te doen. Petronella Moens (1862-1843) was
een pionierster op dit terrein: ze was waarschijnlijk de eerste vrouw
in Nederland die boekbesprekingen voor algemeen-culturele tijdschriften
schreef.
Lotte Jensen
Interview
Interview met Zonneke Matthée
Zonneke Matthée was acht jaren hoofdredacteur
van Historica, het tijdschrift dat zij van een eenvoudig gestencild
Vrouwengeschiedenisblad veranderde in een professioneel kwartaalblad.
Afgelopen zomer droeg zij deze functie over aan Marijke Huisman. Uiteraard
blijft Zonneke VVG-lid. Waar komt haar passie voor vrouwengeschiedenis
vandaan? En welke feeën stonden om haar wieg? Een fascinerend verhaal
over persoonlijke inspiratie, over leven met het toeval en over een toekomst
die hopelijk langs fietspaden en door NSB-archieven gaat.
Vilan van de Loo
Lezing
Women's studies in archaeology
Op de conferentie The History of Women in
Science, die plaatsvond in Cambridge van 10 tot 12 september 1999,
hield Londa Schiebinger een lezing getiteld 'Has Feminism Changed Science?'.
Daar waren ook enkele Nederlandse vrouwen aanwezig die zich bezighouden
met de geschiedenis van vrouwen in de exacte vakken; één van hen, Marianne
Offereins, stelde ons haar vertaling van de lezing van Londa Schiebinger
ter beschikking. Wij drukken hier - met toestemming van Schiebinger, die
als Edwin Sparks Professor for the History of Science is verbonden aan
het Department of History van de Pennsylvania State University (USA) -
een deel van deze lezing af. Na een algemene introductie over de geschiedenis
van vrouwen in de natuurwetenschappen, waarin Schiebinger onder andere
een onderscheid maakt tussen de uitsluiting van vrouwelijke wetenschappers
enerzijds en het ontkennen van seksisme in de wetenschappelijke inhoud
anderzijds, concentreert zij zich op één discipline, de archeologie.
Londa Schiebinger
Recensies
De politiek van seksualiteit
Simone Veld
De radicale inspiratie van het protestantisme
Liesbeth Bervoets
Onder de loep
Heleen Massee en Lizzy Jongma
Historica-service
IFRWH
Vers van de pers
SVVT
Losse nummers kosten € 7,-. Leden van de VVG ontvangen de Historica automatisch.
| ||||||
|
|
||||||
| Terug naar boven | ||||||