|
|
||||||
Historica - Hét tijdschrift over gendergeschiedenisIn Nummer 2, 2001Afspiegeling van meerdere culturen
Rurale gendergeschiedenis Al 25 jaar geleden namen vooral vrouwelijke historici
en studentes het op voor de vergeten vrouwen in de geschiedschrijving.
De geschiedenis bleek in hoofdzaak 'mannengeschiedenis'. Na de introductie
van 'gender' naast 'sekse' werd een analogie gemaakt voor 'etniciteit'
naast 'ras'. Bij de concepten klasse, religie of levensovertuiging en
generatie kwam eveneens erkenning voor het onderscheid tussen 'feitelijke'
sociale kenmerken en de sociaal-culturele toeschrijvingen die eraan worden
verleend. Ook voor rurale gendergeschiedenis gaat het niet alleen over
een specifieke groep vrouwen of specifieke genderverhoudingen in de landbouwsector
of op het platteland. Margreet van der Burg laat zien dat het onderscheid
tussen 'platteland' en 'stad' een eigen dimensie vertegenwoordigt die
met 'gender' op eigen wijze interfereert in historische processen. Zij
gaat in op de ontwikkeling van dit vakgebied en het belang ervan voor
de hedendaagse geschiedschrijving.
Margreet van der Burg
Egypte
De vrouwen van Deir el-Medina
Aspecten van het leven in een arbeidersdorp Eeuwenlang hebben oude oosterse culturen de
verbeelding geprikkeld. Met name over de oosterse vrouwen is veel gefantaseerd.
In discussies over de positie van vrouwen in het oude Egypte werd veelal
verwezen naar het dramatische leven van Cleopatra of de schoonheid van
koningin Nefertite. Jaana Toivari probeerde zicht te krijgen op de rol
die 'gewone' vrouwen in de tijd van de farao's speelden. Zij ging in het
grafbouwersdorp Deir El-Medina op zoek naar hun dagelijks leven.
Jaana Toivari
Supermarkt
Eldorado voor de vrouw
De introductie van het zelfbedieningssysteem
in de levensmiddelenwinkel in de jaren vijftig van de vorige eeuw zorgde
voor een cultuurverandering. In de geschiedschrijving is hieraan echter
weinig aandacht besteed. Degenen die er wel over schreven, zoals Anneke
van Otterloo en Hans Righart, dateren de doorbraak van het systeem na
1960. De zelfbedieningswinkel was in Nederland al sinds de jaren veertig
bekend, maar winkeliers hadden tijd nodig om te wennen aan de nieuwe verkoopvorm.
Zij vonden het moeilijk hun plaats achter de toonbank op te geven. Bovendien
werd door het beeld, dat zij zich van de consument hadden gevormd, de
overgang naar het zelfbedieningssysteem vertraagd.
Ria Boertjes
Moraal
Boertjes laat in dit artikel echter zien dat de nieuwe methode al snel door de huisvrouwen werd geaccepteerd. Zij vonden de zelfbedieningszaak een waar eldorado. Gestimuleerd door de voorlichting van de belangenorganisaties en de verbeterde economische situatie konden de klanten in de jaren zestig in het hele land profiteren van het efficiënte zelfbedieningssysteem. Geefster van het leven
De bijbelse Eva als eerste moeder in woord en beeld Eva staat over het algemeen bekend als een negatief
voorbeeld van vrouwelijke lichtgelovigheid, sluwheid en verleidingskracht.
Dat Eva als eerste moeder ook een positief voorbeeld was, is veel minder
bekend. Toch komt zij in de beeldende kunst en literatuur van de Middeleeuwen
en vroegmoderne tijd regelmatig als zodanig voor. Daarnaast vervult zij
wel de rol van eerste huisvrouw en echtgenote. Aan de hand van enkele
prenten en teksten uit de zestiende en zeventiende eeuw belicht Yvonne
Bleyerveld de positieve kant van Eva.
Yvonne Bleyerveld
Arbeid
De aanval op het kostwinner-huisvrouwmodel.
De tweede feministische golf en de arbeidstijdverkorting Men pleegt in de kringen van vrouwen-en genderstudies
nogal eens somber te doen over de verworvenheden van de tweede feministische
golf, met name op het terrein van de betaalde en onbetaalde arbeid. Meestal
wordt dan gewezen op het nog immer geringe aandeel van mannen in de zorgarbeid.
Zonder te willen ontkennen dat deze laatste constatering terecht is, stelt
Anneke Ribberink dat er mede dankzij de tweede golf, althans in Nederland,
toch veel is veranderd, ook op het terrein van de arbeid. Of al die veranderingen
zo gunstig zijn, is een tweede. In een aantal gevallen is sprake van effecten
die door het feminisme in de jaren zeventig niet op die wijze zijn nagestreefd.
Een van de zaken die het feminisme wèl beoogde, was herverdeling
van de betaalde en onbetaalde arbeid over de seksen door middel van arbeidstijdverkorting.
Anneke Ribberink
Recensies
Vertrouwd en Vreemd
Chiel van den Akker
Goochelen met begrippen in de tropen
Liesbeth Hesselink
Geheim Indië
Vilan van de Loo
Troostmeisjes
Esther Captain
Historica op de arbeidsmarkt
Interview met Annemarieke Noordhoff
Suzanne Hautvast
Jaarrede voorzitter VVG
De conjunctuur van vrouwengeschiedenis
Maria Grever
Commissie-De Rooy
Verleden, heden en toekomst van het geschiedenisonderwijs
VVG & Commissie Vrouwen- en Gendergeschiedenis van de VGN
Historica-service
Vers van de pers
Internationaal
SVVT
Losse nummers kosten € 7,-. Leden van de VVG ontvangen de Historica automatisch.
| ||||||
|
|
||||||
| Terug naar boven | ||||||