Vrouwengeschiedenis per week

Week 39
22 september 2003 - 28 september 2003

Hilda Verweij-Jonker:
Gedreven politica en sociologe

Deze week ontstond veel opschudding over de rol van het Verwey-Jonker Instituut in het parlementair onderzoek naar het Nederlandse integratiebeleid. Het onderzoeksinstituut is genoemd naar Hilda Verwey-Jonker. Wie is zij?

Hilda Verwey-Jonker is geboren in 1908 in Goes. In oktober 1945 promoveerde ze als sociologe op een proefschrift over lage inkomens in Eindhoven. Haar conclusies vormden een belangrijke aanleiding tot de Noodwet Drees (1947) en de invoering van de AOW. De Noodwet Drees wordt gezien als het begin van de Nederlandse sociale zekerheid.
In deze periode begon ook haar politieke carierre. Ze werd eerst gemeenteraadslid in Eindhoven. Daarna werd Verwey-Jonker lid van de Eerste Kamer in 1953; als eerste vrouw lid van de Sociaal-Economische Raad (SER) in 1957 en voorzitter van een adviescommissie van het Ministerie van Sociale Zaken over de arbeidsmarktpositie van vrouwen en meisjes (voorloper van de Emancipatieraad). Het was deze commissie die het initiatief nam voor de gelijke beloning van mannen en vrouwen, die in 1975 wettelijk werd geregeld. Hilda Verwey-Jonker is ook mede-oprichtster van de PvdA.
Daarnaast publiceerde ze veel, o.a. over het socialisme, het vluchtelingenvraagstuk, allochtonen in Nederland, vrouwenarbeid en vrouwenemancipatie. In 1998 verscheen haar autobiografie 'Er moet een vrouw in'.
In 2000 ontving Hilda Verwey-Jonker de Dr. Aletta Jacobs-prijs. Deze prijs wordt eens in de twee jaar door de Rijks Universiteit Groningen uitgereikt aan een vrouw met een academische opleiding die een voortrekkersrol vervult op het gebied van emancipatie en die een voorbeeld functie heeft op een niet-traditioneel terrein.


Meer lezen:
De site van het Verwey-Jonker Instituut
Interview met Hilda Verwey-Jonker over het milieu
Geschiedenis van de sociale zekerheid
Meer over de Emanciaptieraad en opvolgers