Vrouwengeschiedenis per week

Week 19
7 mei - 13 mei 2007

Johanna Borski: bankier

Het economische nieuws wordt nog steeds beheerst door de mogelijke verkoop van de bank ABN-AMRO. Ook de Nederlandse Bank bemoeit zich met de transactie. In 1814 was het juist een van de voorlopers van de ABN AMRO die de Nederlandse Bank van de ondergang redde. De reddende bank was de bank die onder leiding stond van Johanna Borski, een van de rijkste vrouwen van Nederland.

Over Johanna is niet heel erg veel bekend. Ze werd geboren in 1764, als dochter van Johannes van de Velde, een handelaar in vlas en Bruna Schouten. In 1790 trouwde Johanna met de zakenman Willem Borski, een machtig handelaar in effecten en graan en rijst.
Tijdens de afwezigheid van haar man nam Johanna de zaken waar, en ze bleek een uitstekend waarnemer. Zo ontwikkelde zij de handelsgeest verder, waarvan ze als kind waarschijnlijk al blijk had gegeven. Daarbij beviel ze ook nog eens van tien kinderen.
Zes jaar na de geboorte van haar jongste kind overleed Willem Borski plotseling. Johanna besloot de onderneming voort te zetten onder de naam Firma Wed. W. Borski, samen met een zakenpartner, J.B. Stoop. Deze samenwerking was noodzakelijk omdat vrouwen niet als deelnemer op de beurs werden toegelaten.
Johanna werd een van de rijkste inwoners van Nederland en was daardoor in 1814 in staat voor twee miljoen gulden aan aandelen in de Nederlandse Bank aan te schaffen. Hierdoor lukte het de Bank het benodigde startkapitaal van vijf miljoen gulden bijeen te krijgen. Was dit niet gebeurd dat was de bank twee jaar na oprichting alweer ter ziele gegaan.
Johanna werkte in haar Firma steeds meer samen met haar zoon, Willem Borski. Toen zijn op haar 79e zich terugtrok uit het bedrijf nam hij het roer over. Twee jaar later, in 1846 overleed Johanna.

Foto: kopie naar een olieverfschilderij van Nicolaas Pieneman, jaartal onbekend,
© Museum van Loon, Amsterdam.

Biografie van Johanna Borski in het Digitaal Vrouwenlexicon
Bespreking van een boek over Johanna Borski
Top tien van de rijkste historische Nederlanders