Johanna Naberprijs 2018 gaat naar Kim Bootsma (Rijksuniversiteit Groningen)

De Johanna Naberprijs voor de beste afstudeerscriptie op het gebied van vrouwen- en/of gendergeschiedenis gaat dit jaar naar Kim Bootsma, voor haar scriptie Vrouwen voor het vaderland. Een gendergeschiedenis van het Vrouwen Hulpkorps en de Marine-Vrouwenafdeling (1940-1945). Kim Bootsma wint hiermee een bedrag van 500 euro en krijgt de gelegenheid om een artikel te schrijven voor het tijdschrift Historica. De jury had daarnaast een eervolle vermelding voor Verloren intimiteit. Medische expertise bij aanrandings- en verkrachtingszaken in België (1850-1900), geschreven door Linde Tuybens (KU Leuven). De Johanna Naberprijs is een initiatief van de Vereniging voor Gendergeschiedenis en Atria, kennisinstituut voor emancipatie en vrouwengeschiedenis. Ze werd op 13 april 2018 voor de 16de keer uitgereikt.

Bootsma's scriptie maakt onder meer duidelijk waarom de intrede van vrouwen in de krijgsmacht niet het begin vormde van een geslaagde integratie en waarom de discussie daarover tot op de dag van vandaag voortduurt. [...]

De jury apprecieerde dat Vrouwen voor het Vaderland expliciet laat zien wat het hanteren van een genderperspectief aan meerwaarde kan opleveren. Zoals Kim Bootsma zelf ook constateert,was over het onderwerp, de eerste militaire vrouwenkorpsen van de Nederlandse krijgsmacht,al relatief veel geschreven. Maar hoewel in die literatuur bijna per definitie veel vrouwen voorkomen, werd eigenlijk toch nauwelijks aandacht besteed aan de vraag hoepreciesopvattingen overgender een rol hebben gespeeld. De vraag of door deze intredevan vrouwen in de krijgsmacht iets is veranderd aan het beeld van de mannelijke krijgsmacht of aan maatschappelijk opvattingen over de plaats van vrouwen werd al helemaal niet gesteld. Het zijn precies vragen als deze die Kim Bootsma centraal stelt, geïnspireerd door Joan Scotts befaamde artikel over de verschillende niveaus waarop gender als een historische categorie fungeert.

Dejury is overtuigd doorde soliditeit van het onderzoek, waarbij niet alleen gesteund wordt opalle mogelijke relevante secundaire literatuur, maar ook ruim gebruik is gemaakt van archivale bronnen afkomstig van de organisaties zelf, de krijgsmacht en de verantwoordelijke ministeries, alsook van egodocumenten van vrouwenèn mannen, envan radio-en televisiedocumentaires. De systematiek waarmee al dit materiaal in de scriptie wordt gepresenteerd en geanalyseerd is eveneens heel overtuigend, iets waaraan de heldere schrijfstijl van de onderzoekster zeker bijdraagt.

De jury bestond uit Mieke Aerts (hoogleraar moderne politieke geschiedenis van Nederland aan de UvA), Gita Deneckere (hoogleraar sociale geschiedenis aan de Universiteit van Gent) en Lore Goovaerts (winnares Johanna Naberprijs 2017).

De winnende scriptie is als pdf beschikbaar op de website van Atria, net als het volledige juryrapport.

De vorige winnaars van de Johanna W.A. Naberprijs zijn:

2017 Lore Goovaerts (UGent)
Het glazen plafond doorbroken? De eerste generatie vrouwelijke hoogleraren aan de UGent, een oral history project
2016 Maite Karssenberg (UvA)
Een onweerstaanbaar dubbelleven. De ontwikkeling van Geertruida Kapteyn-Muysken als intellectueel in Londen 1880-1900
2015 Laura Nys (UGent)
Liefde, lijden en verzet. Emotionele (tegen)praktijken in het Rijksopvoedingsgesticht voor lastige of weerspannige meisjes te Brugge (1927-1941)
2014 Fabian Van Wesemael (UGent)
Helden in het hospitaal? Een gendergeschiedenis van de ervaring van verpleegsters en artsen in hun omgang met gewonde soldaten en lichamelijkheid tijdens de Eerste Wereldoorlog
2013 Ann Romeyns (KU Leuven)
Het feministische geheugen. Onderzoek naar de omgang met het verleden in de tweede feministische golf in België (1970-1990).

2012

Remco Van Hauwermeiren (UGent)
The Ogaden war: Somali women’s roles and the psychological ramifications

2011

Anaïs Van Ertvelde (UGent)
't is nog niet in de sacoche' : de vormelijke en inhoudelijke evolutie van de nationale vrouwendag 1972-2002

2010

Chantal Bisschop (KU Leuven)
Ondergoed. Een geschiedenis van betekenisgevende praktijken in Vlaanderen, 1930-2006

2005

Marja Volbeda (Universiteit Utrecht)
Maria Jacoba de Turenne. Een jonge vrouw 'gedesguiseert in mans cleederen' in het Staatse leger 1688-1689

2002

Janneke Janssen (Radboud Universiteit Nijmegen)
Blanke pioniersters in Nederlands-Indië

1999

Kirsten Snijders
Schuld en sekse. Een onderzoek naar de genderbetekenissen van 'schuld' in de discussie sover de oorzaken van nationaal-socialisme en holocaust'

1997

Marijke Huisman (Universiteit Utrecht)
De vrouw, de vrouwenbeweging en het vrouwenvraagstuk. Feminisme en evolutiedenken in Nederland 1913-1918

1994

Hilde van Wijngaarden (Universiteit van Amsterdam)
Barber Jacobs en andere uitdraagsters. Werkende vrouwen in Amsterdam in de zestiende en zeventiende eeuw

1992

Roos Vermeij (Rijksuniversiteit Leiden)
De "vrouwendingen"van Mej. Mr. Marie Anne Tellegen

1989

Monique Stavenuiter en Jeanette Dorsman
Nooit gehuwd maar niet alleen. Vrijgezelle vrouwen uit de arbeidende klassen in Amsterdam in de tweede helft van de negentiende eeuw